Մեկ օր խուլերի համայնքում
«Յուրաքանչյուր ոք պետք է կարողանա լսել լռության ձայնը. հաճախ մենք, աղմուկի մեջ լինելով, տարատեսակ ձայներ լսելով, չենք լսում այն, ինչն ամենակարևորն է`Աստծո ձայնը… Այս առումով, փաստորեն, խուլերն առավելություն ունեն»-ասում է Հարություն սարկավագ Տեր-Ասատրյանը: Նա Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի ժեստերի լեզվի խմբակի սաներից է: Արդեն երեք տարի գործող այս խմբակում ճեմարանականները հնարավորություն ունեն սովորելու ժեստերի լեզուն, ծանոթանալու այս յուրահատուկ աշխարհի մշակույթին ու առանձնահատկություններին: «Սա շատ կարևոր է մեզ համար`որպես ապագա հոգևորականների, փորձել մեր ուժերի ներածին չափով ներդրում ունենալ այդ աշխարհում, առավել զորացնել եկեղեցու հանդեպ սերը»: Իսկ եկեղեցու հանդեպ սերն արդեն արթնացել է խուլերի մեջ`շնորհիվ Տ. Եսայի քահանա Արթենյանի, ով խուլերի հետ արդեն երկար տարիներ աշխատող և ժեստերի լեզվին տիրապետող առայժմ միակ հոգևորականն է: Նա Աստծո կամքով խուլերի հետ իր աշխատանքը սկսեց այն ժամանակ, երբ նրանք արդեն սկսել էին հաճախել աղանդավորական խմբեր: Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, երբ «Կամք և կորով» հասարակական կազմակերպության նախագահ Մարի Պահուտյանը դիմեց Արարատյան հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ Տ. Նավասարդ արք. Կճոյանին և հոգևորականի օգնություն խնդրեց, հոգևորական, ով կկամենար խուլերի հետ հաղորդակցվել իրենց իսկ լեզվով: Սրբազանը չմերժեց խնդրանքը, իսկ Տեր Եսային ոչ միայն պատրաստակամությամբ համաձայնեց աշխատել խուլերի հետ, այլեւ մեկ տարվա ընթացքում յուրացրեց ժեստերի լեզուն: Տեր Եսայու և ժեստերի լեզվի թարգմանչի ջանքերով Սբ Երրորդություն եկեղեցում ստեղծվեցին խուլերի զարգացման համար բոլոր պայմանները` երկլեզու ուսուցման դասեր, պարի, մնջախաղի խմբակներ, ստվերային թատրոն և այլն: Այս ամենը նաև հնարավորություն տվեց խուլերին ծանոթանալու, շփվելու միմյանց հետ, ընկերներ ձեռք բերելու: Սբ Երրորդություն եկեղեցում նաև ամեն տարի մեծ շուքով նշվում է խուլերի միջազգային օրը: Այժմ, երբ Տեր Եսային արդեն սպասավորում է Երևանի առաջնորդանիստ Սբ Սարգիս եկեղեցում, խուլերն այստեղ էլ երբեք չեն բացակայում Պատարագներից: «Պատարագին մասնակցելիս մեր հոգու միջի վատը, լարվածությունն անցնում է, թեթևություն ենք զգում, հաղորդություն ստանալիս էլ մաքրվում ենք մեղքերից»,-ասում են խուլերը:
Տեր Եսային սիրում է կրկնել, որ խուլերը խուլ են այնքան ժամանակ, քանի դեռ չենք լսում իրենց: Մենք թարգմանչի օգնությամբ լսեցինք նրանց, փորձեցինք թափանցել այս հեքիաթային ու հրաշք աշխարհը, ջերմացանք խուլերի մեծ սիրո արևով`մեզ հետ մի շող տանելով այդ արևից: Եվ այսպես, խոսում են խուլերը:
Օֆելյա. «Ես նախկինում շատ խնդիրներ եմ ունեցել, սարսափելի վիճակում էի, երբ եկեղեցի եկա: Զատիկի օրն էր: Տեսնելով, որ բոլորն ինձանից երիտասարդ են, չգիտեի ինչ անել, ինձ համար դժվար էր: Ժեստերի լեզվով հասկացա Պատարագը, Հաղորդության խորհուրդը: Եվ երբ առաջին անգամ Հաղորդություն ստացա, մեծ թեթևություն զգացի: Դա առիթ եղավ, որ ես պարզապես կպչեմ եկեղեցուն: Հիմա հոգուս մեջ մեծ թեթևություն եմ զգում, ուրախ եմ, հանգիստ, ամեն ինչ փոխվել է իմ կյանքում:Այստեղ լուծվել են բոլոր խնդիրները»:
Էմմա. «Եկեղեցի գալիս եմ արդեն երկու տարի: Վերջերս մկրտվել եմ: Մկրտվելուց հետո իմ մեջ մեծ փոփոխություն զգացի, վերացա փողոցի, առօրյա հոտերից, իրականությունից և զգացի եկեղեցու, հրեշտակի բույրը… Գիտեմ, որ Աստված միշտ ինձ հետ է, բայց եկեղեցի գալիս առավել եմ զգում Նրա հզոր ներկայությունը`իմ կողքին, իմ վերևում…զգում, որ Նա ընդունել է ինձ Իր տան մեջ…»:
Էդիկ. «Ես կարծես սոսնձվեմ այստեղ: Եկեղեցին իմ տունն է, իմ հարազատը, իմ արյունը: Ես պարզապես ուզում եմ ծառայել եկեղեցում, ամեն ինչ անել` ինչպես որ կարող եմ, պատրաստ եմ ամենավերջին աշխատանքը կատարելու այստեղ`որպես Աստծո սպասավոր…»:
Գրետա. «Այստեղ եկել եմ յոթ տարի առաջ: Եկեղեցու ճանապարհը մի տեսակ բաց, կանչող ճանապարհ էր, որ իմ հոգին թափանցեց: Հիմա, երբ ետ եմ նայում, տեսնում եմ, որ այդ լուսավոր ճամփա էր, լույս, որ ինձ կանչում էր: Ես շատ էի տխրում, որ մկրտված չեմ (քավոր չունեի) ու չեմ կարող Հաղորդություն ստանալ: Եվ Աստված Օձունում լսեց մեր սրտանց աղոթքը. մեկ շաբաթ հետո եկեղեցում Պատարագի ժամանակ, երբ դարձյալ աղոթում էի մկրտվելու համար, մեր կողքին կանգնած մի խուլ տղա ասաց, որ պատրաստ է ինձ քավոր լինելու: Զարմացել էի` ինչպես նախկինում չեմ նկատել իրեն: Ես երկար եմ մտածել այդ մասին. այդպես է և կյանքում. հաճախ Աստծո ուղարկած հրաշքը հենց մեր կողքին է, բայց մենք չենք նկատում այն, միշտ մեզանից հեռու ենք փնտրում: Երբեք չեմ մոռանա իմ մկրտվելու օրը. ես մայրիկիս հետ միշտ խնդիրներ եմ ունեցել, քանի որ չէր թողնում եկեղեցի գալ: Այդ օրը նա շատ լուռ ու խոնարհ էր, նա համաձայնել էր, որ ես Աստծո զավակը դառնամ…»:
Գևորգ. «Եկեղեցի հաճախում եմ արդեն 5 տարի: Այստեղ կա հոգևոր հայր, ժեստերի լեզվի թարգմանիչ` մարդիկ, ովքեր անտարբեր չեն մեր նկատմամբ, կա ջերմություն, այստեղ ինձ ընդունում են այնպիսին, ինչպիսին ես կամ: Իմ կյանքն արդեն չեմ պատկերացնում առանց եկեղեցու: Այստեղ նաև մասնագիտություն եմ սովորել`խոհարարություն, վարսավիրություն»:
«Տեր հայրը միշտ և ամեն հարցում հոր պես մեր կողքին է, իսկ ժեստերի լեզվի թարգմանիչն օգնում է, որ մենք մեզ լիարժեք զգանք»,-ասում են խուլերը: Արդեն ավարտին է մոտենում մանկական Աստվածաշնչի`ժեստերի լեզվով թարգմանությունը: Այս Աստվածաշունչը շնորհակալություն է Տեր Հորը` խուլերի համայնքի նկատմամբ հոգատարության և ուշադրության համար: Սակայն սա դեռ ամենը չէ. «Մենք բոլորս Աստծո համար պահած բաներ ունենք, չենք սահմանափակվելու այս ամենով»,-ասում են խուլերը: Այժմ` տարիներ անց կարելի է ասել, որ այս համայնքում Տեր Եսայու ցանած և խնամած հոգևոր սերմերն արդեն աճել և պտուղ են տալիս: Նրանց համար եկեղեցին հարազատ տուն է, իրենք` մեծ ընտանիքի անդամներ, այստեղ ամեն ինչ միասին է, միախառնված են նաև տխրության, ուրախության, լացի, ծիծաղի ելէջները:
«Խուլերը`որպես մարդկային կերպար մեզ շատ բան ունեն սովորեցնելու`իրենց պարզ բնավորությամբ, անմիջականությամբ, սրտաբաց վերաբերմունքով, իրենց`ուղիղ քո սրտի հետ խոսելու ունակությամբ…»,-ասում է Հարություն սարկավագը: «Ինձ գերում է խուլերի մշակույթը, անկեղծությունը, շիտակությունը: Երբ խուլերն ընդունում են դիմացինին, ամբողջովին նվիրվում են նրան»,-նշում է մասնագիտությամբ մշակութաբան, ճեմարանի 1-ին լսարանի սան Ժորա Հակոբյանը:
Ճեմարանականների և խուլերի համայնքի միջև արդեն սերտ կապ է ձևավորվել: Խուլերի համար կարևոր է շփումը ապագա հոգևորականների հետ, ովքեր ընկեր ու խորհրդատու են նրանց համար: Իսկ ճեմարանականների համար ժեստերի լեզվի յուրաքանչյուր դաս մի նոր բացահայտում է: «Եվ այս բացահայտումները, որ կաթիլ առ կաթիլ հավաքվում են իմ մեջ, մղում են դեպի էլ ավելին իմանալու: Խուլերը մեծ կարիք ունեն հոգևոր խնամքի ու հոգևոր դաստիարակության: Եվ, կարծում եմ, Աստծո կամոք մեզ կհաջողվի լավագույնս լուրացնել այս դասընթացը և մեր ստացածը ծառայեցնել ի նպաստ եկեղեցու և խուլերի համայնքի»,-նշում է Ժորան: Նրա ընդգծում է նաև, որ «խուլերը սեփական կարծիքն անկեղծ, ազատ արտահայտելու դիրքորոշում ունեն. մի գիծ, որ հաճախ պակասում է մեր հասարակությանը: Մենք հաճախ հաշվենկատորեն չենք ասում այն, ինչ մտածում ենք: Մեզ պակասում է նաև իրենց անկեղծությունը, համբերատարությունը, բարությունը…այս ամենը խորհելու տեղիք է տալիս…»:
Աղբյուրը`«Շողակն Արարատյան» երկշաբաթաթերթ, 2015թ., օգոստոս Ա-Բ, թիվ 14 (362), հեղ.`Մարիամ Ավետիսյան
