Մատուռի և եկեղեցու տարբերությունը

 ՄԱՏՈՒՌ (հուն. μαρτυvριον – վկայարան բառից), վաղ միջնադարում աղոթատեղի, շինված վկայի՝ նահատակի գերեզմանի կամ մասունքների վրա, ինչպես նաև նրա հիշատակին: Հետագայում Մատուռ են անվանել ընդհանրապես փոքր եկեղեցիները, սակայն իրականում Մատուռի և եկեղեցու տարբերությունը ոչ թե մեծությունն է, այլ Մատուռի հիմքերը օրհնված և օծված քարերով նվիրագործված չլինելը:

 Մատուռները խաչաձև, կլոր, բազմանիստ կամ ուղղանկյուն հատակագծով, գմբեթավոր կամ թաղածածկ, խորանով կամ առանց խորանի առանձին կանգնած եկեղեցատիպ կառույցներ են բնակավայրերում, վանքերի համալիրներում, ճանապարհների վրա, գերեզմանոցներում, բարձունքների գագաթին: Միջնադարյան Հայաստանի Մատուների (մեծ մասամբ նաև Թուխ Մանուկ կոչվող) տարածված ձևը թաղածածկ դահլիճն է՝ արևելյան կիսաշրջանաձև կամ ուղղանկյուն խորանով:

 Մատուռներ են կոչվում նաև եկեղեցիների օծված ավանդատները, որոնք պատարագամատույց անշարժ սեղան ունեն:

Աղբյուր՝ Ք.Հ. հանրագիտարան