Ինչո՞ւ ենք խաչը համբուրում

  Մարդկային վարվեցողության ձևերից է համբույրով սիրո արտահայտությունը: Դեռևս հնուց ի վեր մարդիկ նաև համբույրով են արտահայտում իրենց ջերմ զգացումները: Այսպես մայրը համբուրում է իր երեխային, և երեխան` իր ծնողին: Նման կերպ էլ համբուրում ենք խաչը, սրբանկարները` արտահայտելով մեր ջերմ զգացումները, սերը Քրիստոսի, սրբերի հանդեպ, դրսևորելով մեր մղումն ու ձգտումը դեպի հավիտենականը, դեպի Աստված:
Համբույրի արտաքին դրսևորումը սրտի ներքին ջերմ զգացողությունից պետք է բխի, այլապես մանավանդ հոգևոր կյանքում այն կվերածվի ձևապաշտության կամ ցուցամոլության: Համբույրը, որով սերն ու նվիրումն է արտահայտվում, կարող է ներքին վատ մտադրության պատճառով դառնալ անգամ դատապարտելի, դավաճանության, ուրացման միջոց: Այսպիսին էր Քրիստոսի առաքյալներից Հուդայի համբույրը, որով նա մատնեց Փրկչին (Մատթ. 26.48-50, Ղուկ. 23.47-49): Սուրբ Պատարագի արարողության ժամանակ երգվում է. «Ողջոյն տուք միմեանց ի համբոյր սրբութեան – Ողջունեցեք միմյանց սուրբ համբույրով»: Սա այն նվիրական ողջագուրումն է, որ տարբերվում է Հուդայի համբույրից և անկեղծ հավատքի ու քրիստոնեական սիրո արտահայտությունը դառնում: Սուրբ զգացումներն են, որ սուրբ են դարձնում համբույրը, և այդ զգացումով ու նվիրումով է, որ մենք համբուրում ենք նաև առանձնահատուկ խորհրդանիշ և նշանակություն ունեցող խաչը:

Ադամ քահանա Մակարյան «Ոչ միայն հացիվ»
Սուրբ Էջմիածին 2016թ.