Ադամի անվան մասին

  Աստուածաշնչի առաջին գրքում՝ առաջին իսկ գլուխներում, մենք հանդիպում ենք անվանակոչության երեք դրվագի. Աստված իր իսկ ստեղծած մարդուն կոչում է Ադամ, Ադամն իր կնոջը կոչում է Եվա, և երրորդ անունը կամ անունների շարքը նույնպես տալիս է Ադամը, որոնց մենք Աստվածաշնչում չենք հանդիպում, սակայն դրանք վստահաբար առկա են:

  Գաղտնիք չէ, որ Աստվածաշունչը ծնունդ է առել և զարգանալով իր վերջնական տեսքն է ստացել հիմնականում հրեական միջավայրում, որտեղ անուն տալը չափազանց կարևոր արարողություն էր, և մարդուն չէին կարող անվանակոչել ելնելով զուտ անհատական նախասիրություններից, ինչպես որ ընդունված է այսօր մեր մեջ: Մարդուն տրված անունը պետք է հատկորոշեր այն կրողին, և պատահական չէ, որ մենք Աստվածաշնչում կարող ենք հանդիպել մարդկանց, որոնք երկու անուն ունեն, օրինակ՝ Սիմոն-Պետրոսը, Սողոս-Պողոսը և այլն: Մարդուն առաջին անունը տալիս էին իր ծննդյան ժամանակ, իսկ երկրորդ անունը ստանում էր տարիքն առնելուց հետո, երբ արդեն ունենում էր իրեն բնորոշ գծեր: Այսպես՝ կարծիք կա, որ Պողոս առաքյալի երկու անուններն էլ կապված են իր հասակի հետ: Պողոսը սերում էր Բենիամինի ցեղից, նույն ցեղից էր սերում նաև Սավուղ կամ Սողոս արքան, որը, ինչպես տեսնում ենք Ա Թագ. 9:2-ում, իր հասակով բարձր էր բոլորից: Սավուղ կամ Սողոս անունը թարգմանվում է «Հասակավոր»: Ըստ ավանդության՝ Պողոս առաքյալին իր ծնողները կոչում են Սողոս ի պատիվ նույն ցեղի հայտնի արքայի, սակայն տարիների ընթացքում տեսնում են, որ Սողոսը շատ կարճահասակ է, ուստի նրան տալիս են իր երկրորդ անունը՝ Պողոս, որը թարգմանաբար նշանակում է «Կարճահասակ», սակայն վերադառնանք մեր նախահորը՝ Ադամին, որի անունը եբրայերենից թարգմանաբար նշանակում է «Մարդ»: Ադամ անունը, ամենից դիպուկ բնորոշումն էր Աստծո կողմից իր վեցերորդ օրվա ստեղծագործության: Աստված, ամենից լավը ճանաչելով իր արարչագործությունը, նրան կոչում է Ադամ-Մարդ: Ապա պատվիրում է Ադամին, որպեսզի նա անուններ տա նաև կենդանիներին: Աստվածաշունչն այդ մասին ասում է. «Տեր Աստված ստեղծեց նաև դաշտային բոլոր գազաններին, երկնքի բոլոր թռչուններին և բերեց Ադամի մոտ, որ տեսնի, թե Ադամը ի՛նչ անուն կտա դրանց։ Եվ Ադամն ինչ անուն որ տար ամեն մի կենդանուն, այն էլ կլիներ դրա անունը» (Ծննդ. Բ 19): Այս դրվագում Սուրբ Գիրքը մեզ ևս մի շատ կարևոր գաղափար է փոխանցում. «Ադամը չգտավ իր նմանությունն ունեցող մի օգնական» (Ծննդ. 2:20): Սա նշանակում է, որ Ադամն այնքան լավ էր ճանաչում կենդանիներին, որ կարողացավ նրանց ստուգապես կոչել, ըստ նրանց հատկությունների և բնորոշ գծերի և չսխալվեց, երբ կապիկին կամ ավանակին իրեն օգնական-կողակից չդարձրեց: Այս կապակցությամբ եկեղեցական հայրերից շատերը փորձեցին կենդանիների անվանումների մեջ գտնել նրանց հատկությունները: Ապա Ադամն անվանեց իր կոնջը՝ Եվային, որի անունը թարգմանաբար նշանակում է «Կյանք», որից որ մենք բոլորս մեր կյանքն ենք ստացել:

 Աստվածաշնչյան անվանակոչության այս ձևը՝ ըստ մարդուն բնորոշող գծերի, հատուկ է եղել նաև հայերին, թեև այժմ պահպանվել է գրեթե միայն հոգևորականի, ինչպես նաև նոր մկրտյալի անվանակոչման ավանդության մեջ:

 Մեջբերումը՝ Գևորգյան Հոգևոր Ճեմարանի երկշաբաթաթերթի 7-րդ համարից 

Պատրաստեց Հարություն սրկ. Քեշիշյանը