Կար չկար մի չինացի իմպերատոր կար: Նա նոր էր բարձրացել գահին, շատ երիտասարդ էր և հետաքրքրասեր: Իմպերատորը արդեն շատ բան գիտեր և ցանկանում էր էլ ավելին իմանալ, բայց տեսնելով դեռ որքան չկարդացված գրքեր են մնացել պալատական գրադարանում՝ նա հասկանում է, որ չի կարող այդ բոլորը կարդալ:
Նա կանչում է պալատական իմաստունին և հրամայում գրել մարդկության ամբողջ պատմությունը: Երկար է չարչարվում իմաստունը: Անցնում են տարիներ, տասնամյակներ և վերջապես իպերատորի ծառաները հանգիստ բերում են հինգ հարյուր գիրք, որոնց մեջ նկարագրված էր մարդկության ամբողջ պատմությունը: Քիչ չզարմացավ սրանով իմպերատորը: Չնայած նրան, որ նա արդեն երիտասարդ էր, սակայն ուսման ձգտումը նրա մոտ դեռ չէր մարել: Սակայն նա չէր կարող տարիներ ծախսել և խնդրեց կրճատել դրանք, թողնելով միայն ամենակարևորը:
Եվ նորից երկար տարիներ աշխատեց իմաստունը և մի գեղեցիկ օր ծառաները սայլը, որում գտնվում էին հիսուն գիրք, մոտեցնում են իմպերատորին: Իմպերատորը արդեն բավական ծերացել էր: Նա հասկացավ, որ չի կարող այսքան գիրք կարդալ և խնդրեց իմաստունի թողնել միայն ամենա-ամենակարևորը:
Եվ նորից իմաստունը անցավ գործի և որոշ ժամանակ անց նրան հաջողվեց տեղավորել մարդկության ողջ պատմությունը մի գրքում: Սակայն երբ նա այն բերեց իմպերատորին, վերջինս արդեն գտնվում էր մահվան մահճում և այնքան թույլ էր, որ նույնիսկ չկարողացավ բացել այն:
Եվ այդ ժամանակ խնդրեց ավելի շատ կրճատել և հենց հիմա, քանի դեռ նա չի ուղևորվել հանդերձյալ աշխարհ: Այդ ժամանակ իմաստունը բացեց գիրքը և ամենավերջին էջում գրեց.
«ՄԱՐԴԸ ԾՆՎՈՒՄ Է, ՏԱՆՋՎՈՒՄ ԵՎ ՄԱՀԱՆՈՒՄ»
Առակը Սոմերսեթ Մոյեմի «Մարդկային կրքերի բեռը» գրքից:
